kilka słów o plażach Makarskiej

Plaże Makarskiej, podobnie jak większość plaż Chorwacji jest rodzaju kamienisto-żwirowego (najbliższa żwirowo-piaszczysta plaża znajduje się w miejscowości Omiš). Podobnie jak w innych miejscowościach turystycznych tak i tu, te najbardziej oblegane plaże znajdują się bliżej Starego Miasta (najszersza pod hotelem Biokovka). Aby zająć miejsce w tej części plaży (zwłaszcza jeśli jesteśmy z dużą rodziną, której zależy na miejscu w cieniu sosen i akurat jest lipiec lub sierpień) należy zająć miejsce już wczesnym rankiem dalacja(popularną praktyką jest pozostawianie w wybranym miejscu ręczników lub karimat). Jeśli nie zależy nam na bliskiej odległości do miasta można wybrać szeroką, kamienisto-żwirową plażę wzdłuż wybrzeża,         a najlepiej w jednym  z szerszych miejsc – tj. pod wyciągnikiem do skoków na bungi.

Najszersza i najpiękniejsza (zdanie subiektywne plaża) znajduje się ok. 3 km (licząc pieszo wzdłuż plaży) os Starego Miasta i około 1 km od popularnej dzielnicy willi wypoczynkowych Zelenka. Plaże charakteryzują drobne kamienie, łagodne zejście do morza i zdecydowanie dużo mniejsza niż w centrum ilość plażowiczów (nawet w lipcu zdarza się, ze z plaży korzysta 15 osób). Warto wiedzieć, że bezpośrednio przy plaży swój bieg kończy miejska kolejka turystyczna!

Ostatnim typem plaż, o których warto wspomnieć w kontekście wypoczynku w Makarskiej są plaże skaliste, które, zwłaszcza w wysokim sezonie cieszą się dużą popularnością wśród turystów. Mają one swoje słabe i mocne strony. Do mocnych zaliczyć należy przede wszystkim to, że są mniej popularne, łatwiej znaleźć tu miejsce do skoków do wody, czy nurkowania. Słabe strony to oczywiście fakt niemożności rozłożenia ręcznika i wygodnego odpoczynku…no i oczywiście nie specjalnie polecane są dla rodzin z małymi dziećmi.

Kilka praktycznych uwag dla korzystających z plaż:

– pamiętajmy, że w związku z wysokim zasoleniem, rodzajem podłoża oraz czystością wody bardzo często zaraz przy plaży możemy natknąć się na jeżowca. Konieczne są zatem specjalne, chroniące buty, które dodatkowo podniosą komfort poruszania się po kamieniach;

– w Makarskiej istnieje możliwość wynajęcia parasola oraz leżaka w zasadzie na całej długości plaż (nie licząc skał); – gastronomia; usługi

Kilka słów o plażach…

Dlaczego wody Dalmacji są tak czyste?

Niezmiennym numerem jeden wśród powodów, dla których turyści każdego roku licznie odwiedzają Środkową Dalmację są piękne plaże i krystalicznie czysta morska woda.

Mieszkańcy Makarskiej mogą poszczycić się wyjątkowo wysoką przejrzystością i czystością wody z kilku powodów:

    • W okolicach miejscowości nie ma dużych punktów przemysłowych (obecnie cały duży przemysł państwa skupia się na północy kraju)
    • Kamienne dno morskie sprawia, że woda nie jest mącona piaskiem nawet przy dużej ilości kąpiących się osób, a tym bardziej nie mąci jej falowanie wody, które na terenie Dalmacji jest znikome
    • Woda Morza Śródziemnego, a w szczególności Adriatyku jest wyjątkowo słona (wysokość zasolenia sięga 4%) przez co staje się wyjątkowo jałowa, pozbawiona składników pokarmowych, a co za tym idzie fitoplanktonu,
    • Wybrzeże Chorwacji jest skaliste, pozbawione bogatej szaty roślinnej i przy okazji pozbawione gleb. „Z takiej nagiej skały niewiele może zostać spłukane czy też wywiane do wody. Odwrotnie jest po włoskiej stronie, gdzie z lądu wypłukiwane i wywiewane są składniki gleby, które użyźniają wody powierzchniowe, umożliwiając fitoplanktonowi rozwój, a wraz z nim kolejnym organizmom w łańcuchu pokarmowym.”*

 

 

Kilka słów o rodzajach plaż w Makarskiej

Plaże Makarskiej, podobnie jak większość plaż Chorwacji jest rodzaju kamienisto-żwirowego (najbliższa żwirowo-piaszczysta plaża znajduje się w miejscowości Omiš). Podobnie jak w innych miejscowościach turystycznych tak i tu, te najbardziej oblegane plaże znajdują się bliżej Starego Miasta (najszersza pod hotelem Biokovka). Aby zająć miejsce w tej części plaży (zwłaszcza jeśli jesteśmy z dużą rodziną, której zależy na miejscu w cieniu sosen i akurat jest lipiec lub sierpień) należy zająć miejsce już wczesnym rankiem dalacja(popularną praktyką jest pozostawianie w wybranym miejscu ręczników lub karimat). Jeśli nie zależy nam na bliskiej odległości do miasta można wybrać szeroką, kamienisto-żwirową plażę wzdłuż wybrzeża,         a najlepiej w jednym  z szerszych miejsc – tj. pod wyciągnikiem do skoków na bungi.

Najszersza i najpiękniejsza (zdanie subiektywne) plaża znajduje się ok. 3 km (licząc pieszo wzdłuż plaży) os Starego Miasta i około 1 km od popularnej dzielnicy willi wypoczynkowych Zelenka. Plaże charakteryzują drobne kamienie, łagodne zejście do morza i zdecydowanie dużo mniejsza niż w centrum ilość plażowiczów (nawet w lipcu zdarza się, ze z plaży korzysta 15 osób). Warto wiedzieć, że bezpośrednio przy plaży swój bieg kończy miejska kolejka turystyczna!

Ostatnim typem plaż, o których warto wspomnieć w kontekście wypoczynku w Makarskiej są plaże skaliste, które, zwłaszcza w wysokim sezonie cieszą się dużą popularnością wśród turystów. Mają one swoje słabe i mocne strony. Do mocnych zaliczyć należy przede wszystkim to, że są mniej popularne, łatwiej znaleźć tu miejsce do skoków do wody, czy nurkowania. Słabe strony to oczywiście fakt niemożności rozłożenia ręcznika i wygodnego odpoczynku…no i oczywiście nie specjalnie polecane są dla rodzin z małymi dziećmi.

IMG_5558
opisywana wcześniej plaża w lipcu…tłumów nie ma 🙂

Kilka praktycznych uwag dla korzystających z plaż:

– pamiętajmy, że w związku z wysokim zasoleniem, rodzajem podłoża oraz czystością wody bardzo często zaraz przy plaży możemy natknąć się na jeżowca. Konieczne są zatem specjalne, chroniące buty, które dodatkowo podniosą komfort poruszania się po kamieniach;

jeżowiec

– w Makarskiej istnieje możliwość wynajęcia parasola oraz leżaka w zasadzie na całej długości plaż (nie licząc skał); – gastronomia; usługi

*www.kalcyt.blogspot.com

spacerem po półwyspach

 

półwyspy

sv. Petar

Spacer po półwyspie może trwać pół godziny albo pół dnia w zależności od naszych potrzeb i oczekiwań. Na tym małym fragmencie otoczonym wodą znajdują się plaże (głównie skały i skały oblane betonem), ścieżka spacerowa,park, a w nim odnowiony, XIII-wieczny kościół św. Piotra, pomnik tegoż świętego oraz łańcuch z kłódkami symbolizującymi wieczną miłość zakochanych. Odnaleźć możemy tu także jaskinię z pięknym tarasem widokowym.

Wyjątkowym miejscem na całym półwyspie jest zdecydowanie, zbudowana w 1884 roku latarnia morska, bohaterka niezliczonych ilości zdjęć. Warto przespacerować się także na drugą stronę półwyspu, aby zobaczyć rzeźbę świętego Piotra trzymającego klucze do miasta. Spod pomnika roztacza się wspaniały widok na port, Stare Miasto oraz półwysep Osejava.

 

Osejava

Na drugim półwyspie odnaleźć możemy żwirową plażę (w najbliższych latach doinwestowaną przez miasto), jeden z lepszych hoteli w całej miejscowości – hotel OSEJAVA, oraz najbardziej znany klub taneczny DEEP.

Veprić

W niedalekiej odległości od dzielnicy Zelenka (trasa do Splitu) znajduje się pięknie zorganizowane sanktuarium Maryjne, goszczące każdego roku tysiące pielgrzymów z całej Europy. Zostało utworzone przez biskupa Juraja Carica (1867-1921) w 1908 roku, po jego powrocie z pierwszej narodowej pielgrzymki Chorwatów do Lourdes. Biskup pozostający pod wrażeniem Lourdes postanowił założyć sanktuarium na własnej ziemi korzystając ze sprzyjających warunków przyrodniczych, to jest jaskiń, skał i lasów. Sanktuarium powstało z darów Chorwatów i pracy wolontariuszy. Sam biskup został pochowany w tym miejscu w 1921 roku  a jego grób  znajduje się obok XII stacji drogi krzyżowej.

Veprickie sanktuarium tworzy ołtarz ustawiony w jaskini, do którego prowadzą szerokie, kamienne schody prosto z obszernego placu dla wiernych. Na terenie obiektu znajdziemy także kamienne budynki – kapliczkę, zakrystię oraz dzwonnicę. Po prawej stronie od ołtarza, znajdują się bardzo oryginalne, kamienne konfesjonały. Po ich lewej stronie, na zboczu wzniesienia, wierni i pielgrzymi pozostawiają marmurowe lub granitowe tablice dziękczynne lub błagalne. Sanktuarium dodatkowo wyposażone jest w ołtarz polowy, kapliczki z drogą krzyżową oraz liczne rzeźby.

Główne pielgrzymki odbywają się 11 lutego, 25 marca, 15 sierpnia oraz 7 i 8 września.

(z informacji praktycznych nadmienić warto, że sanktuarium okalają liczne parkingi więc znalezienie miejsca na samochód, co wyjątkowe dla Makarskiej, nie stanowi problemu nawet w najbardziej popularne wśród pielgrzymów dni.)

chorwacja-vepric-sanktuarium-mb

Biokovo

 

Biokovo to masyw górski położony w środkowej części wybrzeża dalmatyńskiego, o długości 36 km        i szerokości 9,5 km. Jest największym i najwyższym masywem w Dalmacji,i, obok Velebitu, jedyną częścią Gór Dynarskich sięgających morza. Biokovo powstało w kredzie (65 milionów lat temu), podczas zderzenia afrykańskiej płyty tektonicznej z europejską. Od strony morza charakteryzuje się bardzo stromymi i nagimi wapiennymi ścianami, pod którymi leży wąski i zielony pas nadmorski. Ta krasowa okolica, pełna jest głębokich jam, jaskiń, przepaści i lasów bukowych. Niektóre z jam są tak głębokie (Amfora 790 m), że nawet w czasie letnich upałów w środku znajduje się śnieg i lód. Jamy te w przeszłości były wykorzystywane jako naturalne przechowalnie spożywcze.

DSC_0017

Turystyka górska na Biokovie jest jeszcze stosunkowo mało popularna. Turyści, którzy wybierają się w te tereny wychodzą częściej na jednodniowe wycieczki z okolic Makarskiej w stronę Vošaca lub szczytu św. Jure, niż na kilkudniowe górskie wyprawy. Oficjalnych i oznaczonych (całkiem nieźle) tras jest 40. Przejście z Makarskiej na szczyt św. Jure i z powrotem zajmuje około 10-11 godzin (warto pamiętać, że najlepiej wyjść z bazy około godziny 6 rano, żeby spokojnie, przed zmrokiem zejść do miasta). Przed wyjściem na szczyty należy właściwie się przygotować:

  • jeśli wybieramy się na wycieczkę we wrześniu bądź w maju należy pamiętać, że temperatura na szczycie jest niższa niż przy morzu (przyda się zatem sweter lub kurtka)

  • należy wziąć ze sobą prowiant w postaci wody i jedzenia ponieważ po drodze próżno szukać sklepów czy schronisk (po drodze jedno – na Vošacu i niestety często zamknięte),

  • dobrze zaopatrzyć się w mapę szlaków (dostępną w każdej informacji turystycznej – nie jest ona co prawda zbyt dokładna ale zawsze lepsza taka niż żadna). Bardziej profesjonalną mapę szlaków zakupić można przy wejściu do Parku.

  • pamiętajmy, żeby komuś, kto zostaje “na dole” (rodzinie, znajomym, właścicielom hotelu czy willi) ZOSTAWIĆ WIADOMOŚĆ O NASZEJ WYPRAWIE oraz informację o planowanej trasie (niestety na Biokovie co jakiś czas dochodzi do nieszczęśliwych wypadków – a na szczytach nie ma zasięgu).

Cennik usług:

  • pojedyncze wejście – 50 kun/os. (dzieci do 7 roku życia gratis)
  • żniżka 50 % przysługuje: dzieciom i młodzieży szkolnej, rowerzystom,

Na Biokovie istnieje również możliwość zatrudnienia przewodnika:

1.) wycieczka szlakami górskimi:

Bilet wstępu: gratis

Przewodnik: 500 kn / (grupa do 30 os. max.),

Przewodnik + prezentacja multimedialna: 600 kn / (grupa do 30 osmax),

* prezentacja multimedialna w językach: chorwackim i angielskim

2.) Półdniowe zwiedzanie (3 godziny):

Bilet wstępu: 50 kn

Przewodnik: 600 kn / (grupa do 30 os max.),

Przewodnik + prezentacja multimedialna: 700 kn / (grupa do 30 osmax),

* prezentacja multimedialna w językach: chorwackim i angielskim

3.) Całodniowe zwiedzanie (6 godzin):

Bilet wstępu: 50 kn

Przewodnik + prezentacja multimedialna: 700 kn / (grupa do 30 osmax),

* prezentacja multimedialna w językach: chorwackim i angielskim

4.) Multimedialna prezentacja:

Bilet wstępu: 500 kn

(programy należy zamawiać min. 10 dni wcześniej i opłacić 50% zaliczki)

Wejścia do Parku:

  • Główne wejście znajduje się na 6 km państwowej drogi na trasie Makarska-Vrogroac, gdzie rozpoczyna się 23 km biokovskiej cesty (biokovska trasa). Wejście jest dostępne dla pieszych, rowerzystów, motocyklistów, samochodów osobowych i busów. Duże autokary nie mają wstępu do Parku ze względu na kręte i bardzo wąskie drogi.

Godziny otwarcia:

01.04. – 15.05. 8:00 – 16:00

15.05. – 01.10. 7:00 – 20:00

01.10. – 15.11. 8:00 – 16:00

15.11. – 01.04. zamknięte

64

Ogród botaniczny – położony nad wsią Kotišina, na wysokości od 350 do 500 metrów i stanowi część Parku Przyrody Biokovo. Ogród założył dr Jure Radić (1920-1990), franciszkanin i naukowiec, miłośnik przyrody, który w sposób szczególny upodobał sobie Biokovo. Powstały w górach obiekt nie jest ogrodem botanicznym w pełnym rozumieniu tego słowa. Jest to raczej “ogrodzona część przyrody”, rezerwat, w którym przyroda żyje swym własnym życiem.

Zakwaterowanie:

Jeśli planujemy dłuższy niż tylko jednodniowy pobyt w górach warto zainteresować się możliwością noclegu na masywie. Wbrew potocznym opiniom jest on możliwy w kilku miejscach i chociaż warunki nie przypominają 5* hoteli to obiekty noclegowe są naprawdę przytulne. Poniżej kilka nr tel.:

Planinarska kuća „Bukovac”

Tel: +385 (0)98 771 819

Pojemność: 10 os.

Planinarski dom „Toni Roso”

Tel: +385 (0)98 968 7786

Pojemność: 14 os.

Obiekt znajduje się na samym szczycie Vošaca (1422 m n.p.m) i nosi nazwę po tragicznie zmarłym pasjonacie gór Tonij Rosi. Obiekt został wybudowany na potrzeby wojska podczas II wojny światowej. Dla miłośników gór otwarty jest od 2005 roku. Atutem tego miejsca jest przede wszystkim zapierający dech w piersiach widok na cały region riwiery Makarskiej i liczne wyspy.

Planinarska kuća „Slobodan Ravlić”

Tel: +385 (0)98 225 852

Pojemność: 18 os.

Dom jest otwarty dla turystów od 1981 roku.

Planinarska kuća „Pod Jurom”

Tel: +385 (0)98 225 852

Pojemność: 18 os.

Prócz łóżek i wody dom posiada dostęp do elektryczności !!

Dom znajduje się zaraz pod szczytem św. Jure. Zbudowany został przy okazji budowy stacji TV na szczycie góry; otwarty dla turystów od 1983 roku

Planinarska kuća „Akademik Josip Roglić”

Tel: +385 (0)91 130 1964

Pojemność: 10 os.

Fauna: Najkrócej powiedzieć, że Biokovo jest zamieszkiwane przez ogromną ilość różnego typu zwierząt (w tym wielu gatunków endemicznych). Do najpopularniejszych należą z pewnością:

  • dżdżownice,
  • stonogi,
  • motyle,
  • osy,
  • jaszczurki (w tym salamandry),
  • nietoperze ,
  • jeże,
  • zające,
  • muflony,

endemske trave: biokovsko zvonce, uskolisna zečina, slava klisura, osim kadulje, vrijeska, ružmarina, zove, lavande, perunike, koromača, ive trave, smilja, bosiljka… Zapravo, botaničari su na Biokovu evidentirali čak 1000 biljnih vrsta, od kojih 40 endemskih. Od šumskog blaga raste biokovska jela kao endemska vrsta, autohtoni dalmatinski crni bor, bukva…Zoolozi dodaju da je ta planina privlačna iz zbog svog raznolikog životinjskog svijeta, napose divokoza kao simbola Biokova, muflona, sivog orla, a u posljednje vrijeme i sve više vukova…U njedrima planine je mnoštvo ljutih poskoka, šišmiša, puhova, kuna… A među brojnim jamama ističe se Amfora, dok su stručnjaci izbrojili i zabilježili čak 30 vrhova, od kojih je najviši Sveti Jure (1762 metra nad morem).

Dobro upućeni u povijest Biokova i suvremena događaja na toj planini vole reći kako ona još nije osvojena niti istražena i u cijelosti definirana. To znači da ljudska noga još nije stupila na svaki pedalj njena tla. Doduše, ona je othranila brojne naraštaje nudeći im plodne i slatke dolce; zdrave šumske plodove, bogatu ispašu stadima. Oduvijek su bili čuveni i biokovski janjci i kozlićikozje mlijeko i kozji sir, pa vrtlarski proizvodi poput planinskog krumpirakupusa i ozimog žita. Postojeći bunari za vodu, pojilišta, staje i pojate, kamene pastirske kućice, pašnjaci i sijeno, pa kamena gumna, tek su neki sadržaji koji potvrđuju kako je Biokovo kao planina stvoreno i za stočarstvo.

Ciekawostki

  • człowiek był obecny na Biokovie już w czasach prehistorycznych, jeszcze przed pojawieniem się pisma.
  • nazwa BIOKOVO powstała przez skojarzenie ze śnieżną bielą skał i wierzchołków podczas zimy (wcześniejszą nazwa góry została nadana przez rzymian i brzmiała – Mons Slavorum – Słowiańska Góra)
  • ze szczytów Biokova, przy dobrej pogodzie zobaczyć można Włochy, oddalone od wybrzeża ok. 250 km.
  • święty Jure (1762 m n. p. m.) to najwyższy szczyt masywu Biokovo oraz drugi co do wysokości szczyt w całej Chorwacji.
  • na szczyt św. Jurę możesz dojechać samochodem 🙂
  • w Parku Przyrody Biokovo znajduje się 87 kościołów i kaplic.